Rysowanie polskiej granicy na wschodniej rubieży
Redaktor: Beata Krzemińska   
08.11.2015.

DSCF0020.JPGWalka o wschodnią granicę odrodzonej Polski koncentrowała się wokół jednoczesnych zmagań z Rosją białą i czerwoną, Litwinami i Ukraińcami przy bardzo niejasnej postawie Sprzymierzonych. Dlatego na wschodzie fakty dokonane znaczyły więcej niż dyplomacja.

 

Przypadająca w roku bieżącym 95. rocznica Bitwy Warszawskiej - w historii wojskowości uznawanej za jedną z decydujących bitew w dziejach świata - stanowi doskonałą sposobność do refleksji nad ogromem dramatów, dynamicznych zwrotów akcji, a przede wszystkim wysiłkiem pokoleń, których zadaniem było utrzymanie wolności nowej Polski. Specjalnie na tę okoliczność 6 listopada w Muzeum Saturn odbył się wernisaż wystawy zatytułowanej "Sąd Boży 1920. Wojna polsko-bolszewicka".

DSCF0040.JPGNa 24 planszach, za pomocą krótkich tekstów, reprodukcji zdjęć, rozkazów, ulotek, odezw, plakatów i map przedstawione zostały przyczyny wybuchu wojny, jej najważniejsze wydarzenia i bitwy oraz sylwetki dowódców, a także polityków, którzy wzięli na siebie ciężar odpowiedzialności za losy odrodzonego po 123 latach państwa, m.in. Józefa Piłsudskiego, gen. Tadeusza Rozwadowskiego, premiera Wincentego Witosa, ks. Ignacego Skorupkę. Obok nich zaprezentowani zostali również bohaterowie zapomniani, tacy jak Bolesław Zajączkowski, poległy wraz z 330 podkomendnymi w bitwie pod Zadwórzem (nazwanym polskimi Termopilami), czy ppłk Jan Kowalewski, który złamał sowieckie klucze szyfrowe. Wystawa przybliża ponadto sylwetki polskich sojuszników w wojnie z bolszewikami, m.in. atamana Semena Petlury. Wreszcie prezentuje tematy trudne, jak losy jeńców sowieckich w polskiej niewoli oraz sprawę Litwy Środkowej, do dziś będącą kością niezgody między Polakami a Litwinami. DSCF0022.JPG

Istotą ekspozycji przygotowanej przez Oficynę Wydawniczą Volumen w porozumieniu z Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest zdecydowanie udane ujęcie zagrożenia ideologią sowiecką całej Europy. Do tego niebezpieczeństwa nawiązywał także Maciej Droń - historyk z Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, którego wykład wprowadził słuchaczy w tematykę, przybliżając nieznane, a niezwykle ciekawe epizody związane ze swoistym mitem Bitwy Warszawskiej. Prelegent unaocznił zebranym, jak polityczne i wojskowe kulisy tego boju wciąż budzą uzasadnione kontrowersje i tak naprawdę nie mają nic wspólnego z utrwaloną przez dekady a eksploatowaną współcześnie legendą. Inny obraz "cudu nad Wisłą" wręcz zmusza do zastanowienia się nad sensem legendy jako drugiej historii, ale także do odpowiedzenia sobie na pytanie - jaką historię chcemy dziś opowiadać i jaką słyszeć? DSCF0031.JPG

Ekspozycji planszowej towarzyszy pokaz archiwaliów dotyczących społecznych i wojskowych aspektów w dziejach regionu Zagłębia Dąbrowskiego w okresie walk o granice państwa polskiego wypożyczonych z Muzeum Miejskiego "Sztygarka" w Dąbrowie Górniczej, jak też pochodzących z własnej kolekcji Muzeum Saturn. Niewątpliwą atrakcję wystawy stanowią militaria - broń, sprzęt oraz oporządzenie żołnierskie użyczone dzięki uprzejmości kolekcjonera Krzysztofa Bordy.

Zapraszamy do obejrzenia wystawy czynnej do dnia 3 stycznia 2016 r.

 

Zmieniony ( 08.11.2015. )